🇦🇱 Skanderly

Le congiunzioni: dhe, por, apo, sepse, prandaj

A2

Le congiunzioni collegano parole e proposizioni: dhe «e», por «ma», ose e apo «o», sepse «perché», prandaj «perciò, quindi». La loro forma non cambia mai.

Le più frequenti

congiunzionetraduzioneesempio
dheebukë dhe djathë
pormai vogël, por i bukur
ndërsamentreunë punoj, ndërsa ti flet
oseo, oppuresot ose nesër
apoo (nelle domande)kafe apo çaj?
sepseperchésepse jam i lodhur
prandajperciò, quindiprandaj po shkoj
megjithatëtuttavia, comunquemegjithatë, erdhi

E, anche, né … né

Dhe unisce le parole: Ana dhe Beni. Edhe significa «anche, perfino»: Edhe unë — «Anch'io»; edhe … edhe — «sia … sia». In una frase negativa «anche» di solito diventa as, così come in italiano diventa «neanche»: As unë — «Neanch'io», as … as — «né … né»: As kafe, as çaj — «Né caffè né tè».

O: ose e apo

Ose si usa soprattutto nelle affermazioni: Vij sot ose nesër — «Vengo oggi o domani»; ose … ose — «o … o». Apo propone una scelta in una domanda: Kafe apo çaj? — «Caffè o tè?», Sot apo nesër? — «Oggi o domani?».

Causa e conseguenza

La causa: sepse «perché» (nel parlato anche se), meqë, ngaqë «siccome, dato che»: Ngaqë binte shi, qëndruam në shtëpi — «Siccome pioveva, siamo rimasti a casa». La conseguenza: prandaj, ndaj «perciò, quindi», kështu që «per cui»: Ishte vonë, prandaj u nisëm — «Era tardi, perciò ce ne siamo andati».

Esempi

Kafe apo çaj?
Caffè o tè?
Ishte vonë, prandaj u nisëm.
Era tardi, perciò ce ne siamo andati.
Ai nuk hëngri asgjë, sepse nuk kishte oreks.
Non ha mangiato niente perché non aveva appetito.
Unë gatuaj, ndërsa ti shtron tavolinën.
Io cucino, mentre tu apparecchi la tavola.
Meqë ra fjala, si është motra jote?
A proposito, come sta tua sorella?

Errori tipici

Është vonë, sepse po shkoj.
✓ Është vonë, prandaj po shkoj.
Sepse significa «perché» (la causa), prandaj «perciò» (la conseguenza).
Dua as kafe, as çaj.
✓ Nuk dua as kafe, as çaj.
Se as … as segue il verbo, il verbo vuole comunque nuk: nuk dua as … as — «non voglio né … né».
💡 Consiglio. Meqë ra fjala significa «a proposito» (letteralmente «visto che è caduta la parola»): utile per cambiare discorso.