Le congiunzioni: dhe, por, apo, sepse, prandaj
Le congiunzioni collegano parole e proposizioni: dhe «e», por «ma», ose e apo «o», sepse «perché», prandaj «perciò, quindi». La loro forma non cambia mai.
Le più frequenti
| congiunzione | traduzione | esempio |
|---|---|---|
| dhe | e | bukë dhe djathë |
| por | ma | i vogël, por i bukur |
| ndërsa | mentre | unë punoj, ndërsa ti flet |
| ose | o, oppure | sot ose nesër |
| apo | o (nelle domande) | kafe apo çaj? |
| sepse | perché | sepse jam i lodhur |
| prandaj | perciò, quindi | prandaj po shkoj |
| megjithatë | tuttavia, comunque | megjithatë, erdhi |
E, anche, né … né
Dhe unisce le parole: Ana dhe Beni. Edhe significa «anche, perfino»: Edhe unë — «Anch'io»; edhe … edhe — «sia … sia». In una frase negativa «anche» di solito diventa as, così come in italiano diventa «neanche»: As unë — «Neanch'io», as … as — «né … né»: As kafe, as çaj — «Né caffè né tè».
O: ose e apo
Ose si usa soprattutto nelle affermazioni: Vij sot ose nesër — «Vengo oggi o domani»; ose … ose — «o … o». Apo propone una scelta in una domanda: Kafe apo çaj? — «Caffè o tè?», Sot apo nesër? — «Oggi o domani?».
Causa e conseguenza
La causa: sepse «perché» (nel parlato anche se), meqë, ngaqë «siccome, dato che»: Ngaqë binte shi, qëndruam në shtëpi — «Siccome pioveva, siamo rimasti a casa». La conseguenza: prandaj, ndaj «perciò, quindi», kështu që «per cui»: Ishte vonë, prandaj u nisëm — «Era tardi, perciò ce ne siamo andati».