Ancora sul futuro: kam për të, «probabilmente», do të kem bërë
Oltre al normale do të, il futuro ha altri tre usi: kam për të + participio — «sicuramente, di certo», do të jetë — «sarà, probabilmente», do të kem bërë — «avrò già fatto». Le basi sono nell'argomento «Il futuro: do të».
Kam për të + participio: «sicuramente»
Kam nella persona giusta, për të e il participio formano un futuro che esprime certezza — una promessa o una minaccia — oppure qualcosa che resta da fare: Kam për të të thënë diçka — «Ho una cosa da dirti», Ke për t'u penduar! — «Te ne pentirai!», Nuk kam për ta harruar kurrë — «Non lo dimenticherò mai». Për të si fonde con le forme brevi: për ta, për t'i, e nei verbi riflessivi diventa për t'u.
Do të jetë — «probabilmente»
Come in italiano, il futuro può esprimere anche una supposizione sul presente: Do të jetë në shtëpi tani — «Sarà a casa adesso», Do të jetë ora tetë — «Saranno le otto», Do të jesh i lodhur — «Sarai stanco». Suonano alla porta? Kush do të jetë? — «Chi sarà?».
Do të kem bërë — «avrò già fatto»
Do të kem + participio, come il futuro anteriore italiano, indica un'azione che sarà conclusa entro un certo momento del futuro: Deri nesër do ta kem mbaruar — «Entro domani l'avrò finito», Kur të vish, do të kem ikur — «Quando arriverai, sarò già andato via». I verbi riflessivi vogliono jam: do të jem kthyer — «sarò già tornato» (vedi l'argomento «Il perfetto: kam + participio»).
| persona | mbaroj | kthehem |
|---|---|---|
| unë | do të kem mbaruar | do të jem kthyer |
| ti | do të kesh mbaruar | do të jesh kthyer |
| ai, ajo | do të ketë mbaruar | do të jetë kthyer |
| ne | do të kemi mbaruar | do të jemi kthyer |
| ju | do të keni mbaruar | do të jeni kthyer |
| ata, ato | do të kenë mbaruar | do të jenë kthyer |
Supposizioni sul passato
La stessa forma, come il futuro anteriore italiano, può esprimere anche una supposizione su qualcosa che è già successo: Do të kenë mbërritur tashmë — «Saranno già arrivati», Do ta ketë harruar — «L'avrà dimenticato». Una supposizione simile si fa con duhet të ketë «deve aver…» e, con meno sicurezza, con mund të ketë «potrebbe aver…» (vedi l'argomento «Potrebbe, deve, avrebbe dovuto: mund të ketë ardhur»).