🇦🇱 Skanderly

Коли, хоча, щоб: kur, megjithëse, që të, për të

B1

Складне речення збирають із частин за допомогою сполучників: kur «коли», para se të «перш ніж», pasi «після того як», megjithëse «хоча», që të і për të «щоб». У багатьох із них свої правила: після одних потрібне të, після інших — ні.

Час: kur, sapo, para se, pasi, derisa

Kur «коли» про минуле й теперішнє — зі звичайним часом: Kur mbarova punën, dola për një kafe — «Коли я закінчив роботу, я вийшов випити кави». Про майбутнє — kur të + суб’юнктив: Kur të vijë vera, do të shkojmë në det — «Коли настане літо, ми поїдемо на море». Так само sapo të — «щойно»: Sapo të arrish, më telefono — «Щойно доїдеш, подзвони мені». Para se të — «перш ніж»: Para se të dalim, shuaj dritat — «Перш ніж вийдемо, вимкни світло». Pasi — «після того як» (про майбутнє — pasi të; у книжній мові ще й «оскільки»): Pasi hëngrëm, dolëm për shëtitje — «Поївши, ми пішли гуляти». Derisa — «поки» (з минулим — і «поки не»: Prita derisa erdhi); derisa të — «поки не»: Prit derisa të kthehem — «Почекай, поки я не повернуся».

Хоча: megjithëse, edhe pse

Megjithëse, ndonëse, edhe pse — «хоча»: Megjithëse është vonë, punojmë — «Хоча вже пізно, ми працюємо», Nuk do të dorëzohem, edhe pse është e vështirë — «Я не здамся, хоча це й важко». А megjithatë — «однак, усе ж» — починає нове речення: Ishte vonë. Megjithatë, punuam — «Було пізно. І все ж ми працювали».

Щоб: që të і për të

Që të + суб’юнктив — «щоб»: U ngrita herët që të mos vonohem — «Я встав рано, щоб не запізнитися» (тема «Суб’юнктив: të + дієслово»). Якщо дію виконує та сама людина, можна й për të + дієприкметник: Erdha për të parë shtëpinë — «Я прийшов подивитися будинок». Якщо інша — зазвичай që të: Të thirra që të vish me mua — «Я покликав тебе, щоб ти пішов зі мною».

Так … що: aq … sa

Aq … sa — «так … що»: Ishte aq nxehtë sa nuk dolëm — «Було так спекотно, що ми не виходили».

Приклади

Kur të vijë vera, do të shkojmë në det.
Коли настане літо, ми поїдемо на море.
Para se të flesh, lexo dhjetë minuta.
Перед сном почитай десять хвилин.
Megjithëse është vonë, punojmë.
Хоча вже пізно, ми працюємо.
Erdha për të parë shtëpinë e re.
Я прийшов подивитися новий будинок.
Prit derisa të kthehem.
Почекай, поки я не повернуся.

Типові помилки

Kur do të vijë vera, do të shkojmë në det.
✓ Kur të vijë vera, do të shkojmë në det.
Про майбутнє після kur — не do të, а të + суб’юнктив: kur të vijë. Kur do të vijë? — лише питання.
Para se dalim, shuaj dritat.
✓ Para se të dalim, shuaj dritat.
Після para se завжди потрібне të.
Flet me zë të lartë për të kuptuar të gjithë.
✓ Flet me zë të lartë që të kuptojnë të gjithë.
Зрозуміти мають усі, а не він сам, — потрібне që të; për të kuptuar të gjithë означає «щоб зрозуміти всіх».
💡 Порада. Megjithëse — «хоча» всередині речення, megjithatë — «однак» на початку наступного: Ishte vonë. Megjithatë, punuam.