🇦🇱 Skanderly

Duke, pa, me të, për të: non-finite forms

B1

With a small word in front, the participle can replace a whole clause: duke qeshur — "laughing", pa thënë — "without saying", me të mbaruar — "as soon as (I) finished", për të parë — "(in order) to see". These forms never change for person or tense — the main verb shows them (see "The participle: punuar, hapur, pirë").

Four patterns and a noun

All of them use the participle. With reflexive verbs u goes before the participle: duke u larë, pa u menduar, me t'u kthyer, për t'u njohur.

patternmeaningexample
duke + participlewhile doingHyri duke qeshur.
pa + participlewithout doingDoli pa thënë asgjë.
me të + participleas soon asMe të mbaruar, dola.
për të + participlein order toErdha për të parë shtëpinë.
verbal nounreading, eating, etc.të lexuarit, të ngrënët

Duke — "while doing"

Duke + participle is something happening at the same time as the main action: Hyri duke qeshur — "He came in laughing", Duke ecur, mendoja për punën — "As I walked, I was thinking about work". Short forms go between duke and the participle: duke e lexuar — "reading it", duke i thënë — "telling him". Duke qenë se means "since, as": Duke qenë se ishte vonë, u kthyem — "Since it was late, we went back". And jam duke punuar = po punoj — "I'm working right now".

Pa — "without doing"

Pa + participle means "without doing": Iku pa thënë mirupafshim — "He left without saying goodbye", Pranoi pa u menduar — "He agreed without a second thought", pa e ditur — "without knowing it", pa dashur — "by accident". Don't mix up pa pritur — "without waiting" and papritur, written as one word — "suddenly, unexpectedly".

Me të — "as soon as"; për të — "in order to"

Me të + participle means "as soon as" and sounds a little formal: Me të mbaruar punën, dola për një kafe — "As soon as I finished work, I went out for a coffee", Me t'u kthyer, më telefono — "Call me as soon as you're back". Për të + participle means "in order to", and after adjectives and ka it works like an English infinitive: e vështirë për t'u kuptuar — "hard to understand", Ka shumë për të parë — "There's a lot to see" (see "When, although, in order to: kur, megjithëse, që të, për të").

Nouns from participles: të folurit

With të and an ending, a participle becomes a neuter noun: të folurit — "speaking, speech", të shkruarit — "writing", të mësuarit — "learning", të ngrënët — "eating, food". After pas, para and gjatë it is të ngrënit: pas të ngrënit — "after meals", para të ngrënit — "before meals". Të mësuarit e një gjuhe kërkon kohë — "Learning a language takes time". Më pëlqen të lexuarit — "I like reading" is correct, but in speech people more often say Më pëlqen të lexoj.

Examples

Duke ecur në plazh, gjetëm një guaskë të bukur.
Walking on the beach, we found a beautiful shell.
E theva gotën pa dashur.
I broke the glass by accident.
Me të mbërritur në hotel, më shkruaj.
Text me as soon as you get to the hotel.
Ka shumë për të parë në Berat.
There's a lot to see in Berat.
U lodha duke pritur.
I got tired of waiting.

Common mistakes

Hyri duke qesh.
✓ Hyri duke qeshur.
Duke is followed by the participle: qeshur.
duke lahem
✓ duke u larë
Reflexive verbs take duke u + participle: duke u larë, duke u kthyer.
Erdha për të shoh shtëpinë.
✓ Erdha për të parë shtëpinë.
Për të takes the participle; a personal form goes after që të: që ta shoh.
💡 Tip. At the doctor's or the pharmacy you'll need para të ngrënit — "before meals" and pas të ngrënit — "after meals". Medicine packets often say para ngrënies, pas ngrënies too.